Adalet Bakanı Akın Gürlek’in, AKP MKYK’da yaptığı sunumda, TBMM’ye sunulan çerçeve yasanın yürürlüğe girmesiyle kayyım atanan belediyelerdeki tablonun değişeceği yönünde bilgi verdiği iddiası tartışmaları alevlendirdi. Gürlek’in, “Esenyurt farklı. Çünkü Esenyurt farklı bir gerekçeyle görevden alınmıştı" sözleriyle Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer’in göreve dönemeyeceğini belirttiği iddiası da kimin göreve dönebileceği tartışmalarına yol açtı.
31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ardından İçişleri Bakanlığı kararlarıyla çok sayıda belediyeye kayyım atandı. Bu uygulama birçok belediyede sürüyor. MHP lideri Devlet Bahçeli’nin “Ahmetler göreve” çağrılarına rağmen, yerlerine kayyım atanan Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Türk ile Esenyurt Belediye Başkanı Özer, görevlerine dönemedi. Anayasa’nın 127. maddesi ile 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 45 ve 47. maddelerinde yer alan "geçici görevden uzaklaştırma" yetkisine dayandırılan kayyım atamalarının çerçeve yasanın yürürlüğe girmesinden sonra görevde kalıp kalmayacakları, Gürlek’in sözleriyle yeniden gündeme geldi.
BU HABERİ, T24 ABONELERİNİN DE
SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.
T24'E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!
Zaten abone misiniz? Üye girişi yapın
GÖKÇER TAHİNCİOĞLU YAZDI - 25 soruda 'çerçeve yasa' teklifi; kimleri ve hangi suçları kapsıyor, hangi suçlar affedilecek, cezalar nasıl ertelenecek, ne zaman yürürlüğe girecek?
Hangi belediyelere kayyım atandı?
DEM Partili kayyım atanan belediyeler şöyle:
Hakkari Belediye Eş Başkanı Mehmet Sıddık Akış'ın yerine Hakkari Valisi Ali Çelik,
-Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Türk'ün yerine Mardin Valisi Tuncay Akkoyun,
-Batman Belediye Başkanı Gülistan Sönük'ün yerine Batman Valisi Ekrem Canalp,
-Tunceli Belediye Başkanı Cevdet Konak'ın yerine Tunceli Valisi Bülent Tekbıyıkoğlu,
-Van Büyükşehir Belediye Başkanı Abdullah Zeydan'ın yerine Van Valisi Ozan Balcı,
-Siirt Belediye Başkanı Sofya Alağaş'ın yerine Siirt Valisi Kemal Kızılkaya
-Şanlıurfa Halfeti Belediye Başkanı Mehmet Karayılan'ın yerine Kaymakam Hakan Başoğlu,
-Van Bahçesaray Belediye Başkanı Ayvaz Hazır'ın yerine Kaymakam Harun Arslanhargun,
-Kars Kağızman Belediye Başkanı Mehmet Alkan ve Mersin Akdeniz Belediye Başkanı Hoşyar Sarıyıldız'ın yerlerine de ilgili ilçe kaymakamları görevlendirildi.
DEM Parti’nin yanı sıra CHP’li belediyelerde de benzer uygulamalar yapıldı. Kayyım atanan CHP’li belediyeler şöyle:
-İstanbul Esenyurt Belediye Başkanı Prof. Dr. Ahmet Özer’in yerine İstanbul Vali Yardımcısı Can Aksoy,
-Tunceli Ovacık Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül’ün yerine Ovacık Kaymakamı Hüseyin Şamil Sözen,
-İstanbul Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan’ın yerine Büyükçekmece Kaymakamı Ali İkram Tuna atandı.
Belediye başkanlarına yöneltilen iddialar; "silahlı terör örgütüne üye olmak", "terör örgütü propagandası yapmak", "örgüte yardım ve yataklık" veya geçmiş dönem adli dosyalarından kaynaklanan ceza davaları ve soruşturmalara dayandırıldı. Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer hakkında tutuklama kararı gerekçe gösterilirken; Ahmet Türk, Gülistan Sönük, Cevdet Konak, Mustafa Sarıgül ve Sofya Alağaş gibi isimler hakkında yerel mahkemelerce verilen hapis cezaları veya devam eden kovuşturmalar nedeniyle yerlerine kayyım atanmıştı.
Ahmet Türk ve Ahmet Özer
Ahmet Özer ne ile suçlanıyor, iddianamesinde hangi detaylar var?Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer hakkında yürütülen soruşturmada hazırlanan iddianame iki ana başlık altında toplandı. İddianamede Ahmet Özer’e TCK’nın 314/2. maddesi kapsamında "silahlı terör örgütüne üye olmak" suçlaması yöneltildi ve şu iddialar gerekçe gösterildi: Diyarbakır D Tipi Kapalı Cezaevi'nde yapılan bir aramada ele geçirilen belgelere dayanılarak; İmralı'da HDP heyetiyle yapılan görüşmeler sırasında Ahmet Özer’in de aralarında bulunduğu bazı akademisyenlerin örgüte "Demokratik Özerklik" projesi doğrultusunda katkı sunmak istediklerinin örgüt elebaşına iletildiği iddia edildi. Teknik takip ve HTS/telefon kayıtları incelemesinde; Özer’in KONGRA-GEL Eş Başkanı Remzi Kartal da dahil olmak üzere üst düzey örgüt yöneticileri ve mensuplarıyla çok sayıda görüşme kaydının bulunduğu ve bu ilişkilerin "süreklilik ve yoğunluk" taşıdığı öne sürüldü. Özer’in banka hesaplarına giren ve hesaplarından çıkan bazı yüksek tutarlı para transferlerinin "örgütsel finansman" veya örgüt bağlantılı şahıslarla yapılan işlemler olduğu da suçlamaya konu iddialar arasında yer aldı. İddianamede "Hermes" kod adlı gizli tanık ile farklı tanıkların beyanlarına yer verilerek, Özer'in örgüt mensuplarına yardım ettiği ve siyasi faaliyetlerinin terör örgütü yöneticilerinin yönlendirmeleriyle şekillendiği de iddia edildi. Özer hakkındaki düzenlenen iddianamede terör suçlamasının yanı sıra “ihaleye fesat karıştırma” ve “yolsuzluk” iddiaları da yer aldı. Kayyımın iptali için dava açmıştıÖzer, yargılandığı ana davada "silahlı terör örgütüne üye olmak" suçlamasıyla 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırılmıştı. "PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olmak" suçlamasıyla tutuklanan Özer, 377 gün tutuklu kalmış ve Temmuz 2025'te tahliye edilmişti. Tutuksuz yargılaması devam eden Özer'in bu davadaki hapis cezası kararı sonrasındaki hukuki süreci (istinaf/Yargıtay) hala devam ediyor. Özer'in kayyımın iptali için açtığı dava, İstanbul 9. İdare Mahkemesi tarafından reddedilmiş ve kayyım atama işleminin hukuka uygun olduğu yönünde hüküm kurulmuştu. |
Hakkında kesinleşmiş hüküm olan belediye başkanı var mı?Kamuoyunda sıklıkla dile getirilen "kararların kesinleşip kesinleşmediği" başlığında ise ceza yargılaması hukuku açısından kritik nüanslar bulunuyor. TCK’ya göre bir mahkumiyet kararının kesinleşmesi için ilk derece mahkemesinin kararının ardından İstinaf ve Yargıtay nezdindeki temyiz incelemelerinin tamamlanarak hükmün onanması gerekiyor. Görevden alınan belediye başkanlarının çoğu hakkındaki süreçler de tutukluluk, soruşturma ve temyiz aşamasında bulunuyor. Bu süreçteki dikkat çeken olaylardan birisi Hakkari Belediyesi’ndeki gelişmeler oldu. Hakkari Belediye Başkanı Mehmet Sıddık Akış, "silahlı terör örgütü yönetmek" iddiasıyla yargılandığı davada ilk derece mahkemesince 19 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılmış ve yerine Hakkâri Valisi Ali Çelik kayyım olarak atanmıştı. Ancak avukatların itirazı üzerine Van Bölge Adliye Mahkemesi, usul eksiklikleri ve savunma hakkının kısıtlandığı gerekçesiyle kararı bozarak dosyayı yerel mahkemeye iade etti. Hakkari 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde yapılan yeniden yargılama sonucunda mahkeme heyeti Nisan 2026'da Akış hakkında tekrar 19 yıl 6 ay hapis cezasına karar verdi. Yerel mahkemenin bu kararı da yeniden üst mahkemelerin incelemesine tabi olduğu için Akış hakkındaki mahkumiyet hükmü henüz hukuken kesinleşmedi. |
Süreç komisyonu
Çerçeve yasa ve kayyımlar: Düzenlemede hangi detaylar var?
TBMM Başkanlığı’na sunulan ve kamuoyunda çerçeve yasa olarak bilinen "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"; silahsızlanma, örgütün kendini lağvetmesi ve hukuki süreçler üzerine odaklanan 12 maddeden oluştu.
Teklifin genel amacının açıklandığı maddelerde; kamu güvenliği, örgütün feshi ve yargı süreçlerinin şartları sınırlandırıldı. Yasa teklifinin birinci maddesinde şu ifadelere yer verildi:
“Bu kanun; Millî Güvenlik Kurulu tarafından terör örgütünün kendisini lağvettiğinin ve faaliyetlerine son verdiğinin tespit edilmesini müteakip, örgüt mensuplarının silahsızlandırılması, hukuki durumlarının değerlendirilmesi, toplumsal entegrasyonunun sağlanması ile bu süreçte görev alacak kurum ve kuruluşların yetki ve sorumluluklarını düzenler.”
Teklifin 2. maddesinin 2. fıkrasında ise yasa kapsamındaki suç tanımları doğrudan şu alıntıyla sınırlandı:
“Bu kanun hükümleri, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları (...) kapsar.”
Muhalefetin "belediyelerdeki kayyım uygulamalarının kaldırılması ve Belediye Kanunu’nun 45. maddesinin değiştirilmesi" yönündeki taleplerine karşın; Meclis’e sunulan kanun teklifi metninde yerel yönetimler, belediye meclisleri veya kayyım mekanizmasına dair teknik hiçbir madde ya da doğrudan atıf yer almadı.
Akın Gürlek’in sunumundaki Demirtaş ve Ahmet Özer detayı
Yasal düzenleme tartışmalarının sürdüğü dönemde Adalet Bakanı Akın Gürlek’in AKP MKYK toplantısında yaptığı sunumun ayrıntıları da kulislere yansıdı. Gürlek’in hazırlanan çerçeve yasanın sadece belirli adli ve idari süreçleri kapsadığını vurguladığı aktarıldı.
Gürlek'in değerlendirmelerinde, eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın durumunun bu teklif kapsamında ele alınmadığını ve serbest kalmasının söz konusu olmadığını ifade ettiği kaydedildi.
Aynı toplantıda kayyım atanan belediyelere dair soruları da yanıtlayan Gürlek'in, tutuklu bulunan Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer'in dosyasındaki hukuki nitelendirmelerin farklı olduğunu belirterek Özer’in görevine dönmesinin mümkün bulunmadığını dile getirdiği belirtildi.
